Emeritus pastoor Hendrik Scholten 60 jaar priester. In dit interview vertelt hij over die tijd

“Naast het feit dat ik bijna 21 jaar pastoor heb mogen zijn van de RK Kerk O.L Vrouw Tenhemelopneming, ben ik inmiddels ook nog eens bijna 40 jaar woonachtig in Beltrum. De bijzonder saamhorige gemeenschap in deze kern ben ik door de jaren heen gaan omarmen. Ik heb nooit een moment gehad waarbij ik wilde vertrekken. Bovendien heb ik voor die keuze een goede reden: ze hebben mij hier in Beltrum nooit weggejaagd!” Door Theo Huijskes.

Aan het woord is Hendrikus Johannes Scholten (voor de Beltrumse bevolking Hendrik Scholten), die op vrijdag 19 juli het zestigjarig priesterjubileum viert. Twee dagen later, op zondag 21 juli, vindt om 10.30 uur voor de inmiddels 91-jarige emeritus pastoor in de Beltrumse kerk een feestelijke eucharistieviering plaats. Hoofdcelebrant bij deze diamanten jubileumviering is emeritus pastoor Theo Escher uit Groenlo. “Naar deze viering, waaraan medewerking wordt verleend door het dames- en herenkoor, kijk ik uit”, zegt Scholten. “Na afloop vindt er in de kerk een algemene receptie plaats, waarbij iedereen van harte welkom is voor een kop koffie of thee.

Met mijn familie – naast een zus en een schoonzus ben ik nog 18 oomzeggers rijk – hoop ik vervolgens nog een gezellig samenzijn te hebben bij café-restaurant Spilman.” ‘Ik wilde altijd al pastoor worden!’ Scholten is op 19 december 1927 in Rossum -gemeente Weerselo- geboren in een gezin met negen kinderen (zeven jongens en twee meisjes). “Van jongs af aan riep ik dat ik pastoor wilde worden. De functie kapelaan werd toen al overgeslagen. Let wel, het katholieke geloof vierde destijds in Rossum hoogtij. Het dorp kende slechts één protestants gezin en de rest was katholiek.” 

Mijn studie heb ik gevolgd aan het Aartsbisschoppelijke Groot-seminarie Rijsenburg in de gemeente Driebergen-Rijsenburg. Na mijn priesterwijding werd ik met ingang van september 1959 benoemd tot kapelaan in Etten nabij Terborg. Na drie jaar verkaste ik naar Glanerbrug (vier jaar) en Enschede (vijf jaar) om vervolgens acht jaar de functie van deelpastoor in Denekamp te mogen vervullen. Denekamp was voor mij een goede leerschool in de aanloop naar mijn pastoorsfunctie in Beltrum, waarmee ik op 8 november 1979 een start maakte en bijna 21 jaar later op 2 juli 2000 enigszins noodgedwongen met emeritaat ging. Mijn gezondheid met de nadruk op het kunnen lopen liet te wensen over. Maar dat ik met mijn huidige gezondheid in dit mooie Beltrum en op deze schitterende plek (Achterom 1) kan blijven wonen, betekent voor mij heel veel. Ik neem daarbij een voorbeeld aan een goede bekende uit Denekamp, die mij ooit liet weten: ‘t köpken is nog good in orde, moar ‘t schötteltjen is kapot!” 

 ‘Het kerkbezoek baart mij zorgen!’

Het kerkbezoek anno 2019 baart Hendrik Scholten de nodige zorgen. “Kende Beltrum bij mijn komst als pastoor nog vier vieringen in het weekend, tien jaar later waren er dat drie, daarna twee en inmiddels één, waarbij aangetekend moet worden dat er ook weekenden zijn waarbij men voor kerkbezoek naar een andere plaats moet, omdat de kerk in Beltrum noodgedwongen gesloten is. En juist dat laatste vind ik een slechte zaak. Ook wanneer er geen viering is, moet de kerk worden opengesteld. Ook al is het alleen maar voor een samenzijn onder het genot van een kop koffie, waarbij tegelijkertijd levenservaringen met elkaar worden uitgewisseld. De kerk is nog altijd het hart van het dorp en heeft een sociale, een bindende taak”, aldus Scholten, die van mening is dat het wij-gevoel juist in deze tijd nog veel meer moet worden aangesproken. “De kerkelijke gang van zaken moet van onderaan opnieuw worden aangepakt. Met alle respect, maar wij leven heden ten dage veel te veel in een ik-cultuur. Er moet daarom een omslag komen om de kerk te kunnen redden. De taal van de kerk wordt niet meer verstaan. Er moet iets komen dat met name de jongeren aanspreekt.” Scholten wijst in dat verband op de zeven binnen de regionale St. Paulusparochie nog functionerende kerken, waarvan op termijn alleen Beltrum, Eibergen en Groenlo zullen blijven en waarvan Lievelde, Neede, Rekken en Rietmolen de deuren noodgedwongen zullen sluiten. “Eigenlijk zouden de kerken, die gaan sluiten, een andere gemeenschappelijke functie moeten krijgen, ook al is dat niet of minder kerkelijk. Een en ander met gebruikmaking van de ook in deze fase van het leven nog altijd volop aanwezige gemeenschapszin in combinatie met dat wij-gevoel!”

Info: Achterhoek Nieuws Berkelland Eibergen-Neede. Foto’s en artikel: Theo Huijskes

Midden onder ons: was het thema van de viering van de Eucharistieviering van afgelopen zondag bij gelegenheid van het 60-jarig Priesterjubileum van Pastor H.J. Scholten met als voorgangers pastor H.J. Scholten en pastor TH. Escher, m.m.v. het Dames- en herenkoor.

Foto: Truus Stotteler

Pastor Escher opende de begroeting met: dat velen, met bussen vol, vanmorgen uit Twente waren vertrokken naar de Achterhoek. Alleen namen zij niet allen de afslag naar Beltrum, maar reden door naar de Zwarte Cross.
Toch waren velen aanwezig om de viering van het 60-jarig Priesterjubileum van pastor Scholten mee te vieren.

Toen je in 1927 geboren werd, beste pastor Scholten, leefden we met ons kerk-zijn en ons geloven nog volop in de tijd van het rijke Roomsche leven. Dat trok je aan en je koos er in het katholieke Rossum voor om priester te worden. Toen je op 19 juli 1959 door bisschop Alferink gewijd werd, was er in de stijl van kerk-zijn nog niet zoveel veranderd, al broeide er ondergronds al wel het een en ander. Toen je november 1979 door deken Bruggeman tot pastoor van Beltrum geïnstalleerd werd, konden wij met jou niet vermoeden dat jij de laatste officieel benoemde pastoor van Beltrum zou worden. Wat is er in de jaren van je priester en pastor zijn en in betrekkelijk korte tijd veel veranderd in kerk en wereld.
Met opzet gebruik ik nu het woord pastor, het Latijnse woord voor herder. Pastor, zo stel je je voor en met dat woord pak je de telefoon op. Kennelijk voel je je er prettig bij om één nul (ik bedoel één o) van pastoor weg te laten. Je wilde er niet boven staan in de gemeenschap, geen baasspeler. Natuurlijk, als er aan je stoelpoten gezaagd werd, liet je dat wel even weten, maar met pastorale zorg, met herderlijke zorg, wilde je er een van ons zijn, midden onder ons, zoals je als thema koos voor deze viering.
‘Ik ken mijn schapen en mijn schapen kennen Mij,’ zo zegt Jezus in het evangelie van deze viering. Het bijbelse kennen betekent houden van. Beltrum met zijn parochianen werd je heel dierbaar. Sprekend over Beltrum en met alles wat daar gaande was, trok je altijd een heel serieus gezicht en het kon eigenlijk nergens beter zijn dan in Beltrum: met de parochie, met het dorp, met het vrijwilligers werk, met de koren, met de liturgiegroepen en met de bestuurders. Je verwachtte zelfs dat VIOS Grol wel zou uitschakelen, maar VIOS moet nog van Grol leren dat je zo nu en dan kunt promoveren om ook weer regelmatig te degraderen. Beltrum met pastor Scholten mag je wel een twee-eenheid noemen tot op de dag van vandaag. Ook al ben je sinds 2000 met emeritaat, Pastor Scholten van Achterom l hoort er nog altijd bij. En met je toepasselijke toespraakjes bij allerlei gelegenheden weet je nog altijd de goede snaar te treffen. Niemand kan Beltrum beter promoten dan pastor Scholten.
Toen je in 1979 in Beltrum kwam was er het een en ander aan het veranderen met ons kerk- zijn. Waar het heen zou gaan wisten we nog niet zo goed. Maar van begin af aan heb je volop meegewerkt om nieuwe wegen te zoeken. We zochten elkaar op in wat we toen de sectie Groenlo in het dekenaat Groenlo, noemden, Beltrum, Lievelde en de beide parochies van Groenlo.
Regelmatig pastores overleg, jij was onze voorzitter, besturen kwamen samen, toerusting van vrijwilligers, kanselruil, we gingen voor in elkaars parochies. Zonder precies te weten waarheen probeerden wij onze pastorale zorg te delen. Je deed zo lang mogelijk volop mee en ook na je emeritaat bleef je collegiaal volop betrokken bij ons kerk zijn hier ter plaatse. De veranderingen gaan snel.
De kerk-betrokkenheid en kerksheid is snel achteruit gegaan. Met elkaar hebben wij er zorg over Als het ons gelukkiger maakte dan zouden we het zo moeten laten. Maar dat kun je niet altijd zeggen. We lazen in een plaatselijk krant over jouw zorgen en dat – zelfs de reclame ons voorhoudt- dat we van een ik betrokkenheid weer meer naar wij moeten.

Als voormalig pastor vraag je aan jouw gemeenschap om elkaar trouw te blijven, ook in het samenkomen en vooral ook in kerkelijke en in pastorale zorg voor elkaar. Die kan er best zijn, ook als er geen pastoor meer is. Mensen die het opnemen voor elkaar.

Dankwoord na de Eucharistieviering van zon 21 juli 2019 om 10.30 uur door Pastor H.J. Scholten
Beste mensen,
Allereerst een dank – u – wel voor de woorden van waardering en de mooie bloemen van de voorzitter Harry namens de locatieraard. De kerk staat in een steigerwerk en door de restauratie moeten de originele kleuren terugkomen. Zo gaat het ook met veel mensen en dat geldt ook voor onze kerkgemeenschap. We kijken terug, maar we kijken ook vooruit.
In 60 jaar is er veel veranderd, maar onze Lieve Heer is altijd dezelfde. We krijgen als kerk de opdracht lief en leed te delen. De mensen en de maatschappij veranderen steeds weer, maar dan denk ik aan de woorden van Sint Paulus: onderzoek alles, maar behoud het goede !.
Daar heb ik als priester 60 jaar aan gewerkt met veel voldoening, midden onder ons. Samen met de parochianen, de besturen, de verenigingen en alle pastorale medewerkers. Daarom dank ik ook mijn familie, mijn collega pastor Theo Escher, het dames- en herenkoor met dirigent en organist, de koster en acolieten, de verzorgers van het mooie misboekje, de mensen van de bloemversiering en alle helpers-vrijwilligers van onze kerk en de buurt voor de mooie versiering op Achterom 1.
We gaan door met onze kerkgemeenschap hier in Beltrum. Houdt de mooie kerk in goede staat als middelpunt van ons sociale leven en hopenlijk met een gezegende toekomst van heel Beltrum, wij samen. Nogmaals u allen bedankt en ik eindig met de wens: loat oe good gaon !
Pastor H.J. Scholten Beltrum.